Giethoorn - Maatschap Ruitenberg

Gemak, werkplezier en rust. Rust voor dier en boer. Het zijn de drie pijlers waarop varkenshouder Helmich Ruitenberg en zijn zoon Rick (27) hun varkensbedrijf runnen. In het buitengebied van Giethoorn openden zij precies een jaar geleden hun deels nieuwe en deels uitgebreide en gemoderniseerde varkensbedrijf.

Vader en zoon Ruitenberg zitten in een maatschap en over een paar jaar zal Rick het bedrijf geheel overnemen van zijn vader. De stallen voor 700  zeugen zijn dan ook zo gebouwd dat Rick de komende jaren vooruit kan. Al beseft zoon Ruitenberg dat er steeds hogere eisen zullen komen voor de varkenshouderij. Het Pro Dromi kraamhok, noemt hij als voorbeeld. ‘Wij kijken natuurlijk met belangstelling naar de ontwikkelingen en naar de varkenshouders die hiermee al werken. Voor ons was het in deze fase van ons bedrijf nog geen optie, mede omdat alle extra maatregelen die in zo’n systeem worden genomen door de markt niet worden terugbetaald. Mensen zien het graag, maar betalen er niet voor. Wij werken graag met onze dieren, maar ook wij willen net als alle andere Nederlanders een inkomen verdienen. Wel denk ik dat dit soort systemen waarbij de kraamzeugen en de biggen meer ruimte hebben en zich vrijer kunnen bewegen, in de toekomst wellicht van bovenaf worden opgelegd. Al dan niet in een keurmerk. Daar sluiten wij onze ogen niet voor.’

Ruitenberg vestigde zich tien jaar geleden vanuit Zuidveen in Giethoorn. De familie had daar een zeugenbedrijf, maar moest plaats maken voor woningbouw. In Giethoorn werd een oude boerderij gekocht. ‘Behalve de oude boerderij met schuur, hebben wij alles gesloopt en er nieuwe stallen voor in de plaats gezet. In 2008 openden wij ons bedrijf met ongeveer 350 zeugen.’ Vier jaar geleden kwam de wens om uit te breiden, mede met het oog op de toekomst voor zoon Rick, die als enige van de drie kinderen het varkensbedrijf wil overnemen. Er kwam vorig jaar nieuwbouw en de bestaande stal werd uitgebreid en gemoderniseerd.

Begeleiding

Omdat Helmich Ruitenberg bij de verhuizing naar Giethoorn zich had laten begeleiden door Rombou, koos hij daar dit keer weer voor. ‘Zij hebben ons destijds ook helemaal begeleid met de verplaatsing naar Giethoorn en wij waren er tevreden over. Het zijn wel dure jongens. Schrijf dat maar op. Maar… het betaalt zich zeker terug. Wacht, schrijf dat maar niet op, want dan gaan de tarieven omhoog’, lacht Ruitenberg. ‘Nee, zonder gekheid, ze hebben het hele vergunningentraject voor hun rekening genomen en ook dachten ze mee over het gebruik van de materialen. Die kennis hebben wij niet. Daarnaast hielden zij de bouwkosten scherp in de gaten, waardoor we flink hebben kunnen besparen.’ De dekstal hebben vader Helmich en zoon Rick nagenoeg zelf ingericht. ‘Alle inrichtingen en de roostervloeren hebben we zelf gezet en gelegd. Het is werk dat je zelf simpel kunt doen en dat bespaarde ons ook een hoop kosten’, zegt Rick.

Soepel

Waar je in Zuid-Nederland vooral leest over bezwaren tegen uitbreidende varkenshouders, was dit in Giethoorn niet het geval. ‘Alles is heel soepel verlopen en de gemeente Steenwijkerland (waar Giethoorn onder valt, red.), maar ook de provincie Overijssel hebben ons heel goed geholpen. Dit is natuurlijk ook een landbouwvriendelijke streek. Bijna iedereen heeft hier wel iets te maken met het boerenbedrijf. Daarnaast is het gebied niet zo varkensdicht als Brabant. De eerste varkensstal staat op 10 kilometer afstand. En dat is dan ook nog eens onze eigen vleesvarkensstal’, legt Ruitenberg uit. In deze vleesvarkensstal groeit circa een kwart van de eigen biggen verder op, tot ze slachtrijp zijn. ‘De rest verkopen we aan een vaste afnemer.’

Opmerkelijk is wel dat Ruitenberg ging uitbreiden en nieuwbouwen in crisistijd. De varkensprijzen kwamen tussen 2014 en 2016 op een historisch dieptepunt en vele varkenshouders stopten of gingen failliet. ‘Wij hebben altijd gezegd: Je moet júist bouwen in een slechte tijd, want als de prijzen weer omhoog gaan, dán moet je biggen hebben. Dan verdien je wat. Het voordeel van die periode was overigens ook dat de bouw in een crisis verkeerde en wij voor gunstige prijzen onze stallen hebben kunnen moderniseren en uitbreiden.’

Brand

Omdat de stallen voldoen aan de Maatlat Duurzame Veehouderij hebben vader en zoon Ruitenberg ook twee luchtwassers moeten aanschaffen. Deze zijn aan elkaar gekoppeld en hebben één besturingssysteem. Ruitenberg kent de maatschappelijke discussie over de risico’s met luchtwassers in geval van brand. ‘Bij een duurzame stal, heb je echter geen keuze. Het moet.’
Bij nieuwbouw wordt volgens hem veel aandacht besteed aan brandveiligheid en brandpreventie. ‘De meeste branden ontstaan in de meterkast. Daarom hebben wij onze meterkast en bijbehorende elektra niet in de stal laten bouwen, maar in een apart gebouw buiten de stallen. Wij hebben dit besluit genomen terwijl wij al aan het bouwen waren. Toen ging in Twente een varkensstal in brand. Dat zette mij aan het denken. Wij hebben toen gezegd: de meterkast komt níet in de stal.’ Verder heeft Ruitenberg brandwerende isolatiematerialen gebruikt en hangen er op diverse plekken brandblussers en brandslangen. ‘Dit was niet verplicht. De varkens leven bij ons ook niet allemaal in één stal. We hebben twee stallen, die 5 meter uit elkaar staan. In geval van brand, is de kans kleiner dat gelijk alle dieren omkomen.’

Hygiëne

Wij zorgen ervoor dat er rust, reinheid en regelmaat heerst in de stallen en hebben daarom ook een hoge gezondheidsstatus en daardoor een laag antibioticagebruik. Onze fokker in Staphorst, van wie wij de geltjes afnemen is de enige fokker in Nederland, die PRRS-vrij is. Wij werken zelf ook hygiënisch. Iedereen moet verplicht douchen en wij werken in de diverse afdelingen met een kleurensysteem. Dit betekent dat je voor elke afdeling nieuwe kleding en laarzen moet aantrekken. Elke afdeling heeft zijn eigen kleur.’
Ondanks de maatschappelijke discussies over de varkenshouderij en de economische uitdagingen waarmee de sector kampt, ziet zoon Rick al met al een goede toekomst voor zichzelf weggelegd. ‘We moeten als varkenshouders wel altijd scherp blijven op alle ontwikkelingen en ik moet me nog bewijzen. Mijn prioriteit is dat ik technisch goed kan draaien een boterham kan verdienen.’

"Met het juiste advies zoveel mogelijk rendement behalen" Henk Altena

Branches

Provincies

Blijf op de hoogte