Usquert - Akkerbouw


Nieuwbouw opslagloods aardappelen

De familie Westerhuis in Usquert heeft een nieuwe akkerbouwloods gerealiseerd ten behoeve van de stalling van werktuigen en de opslag van graan en uien.

Een boer met gevoel voor de wensen van de omgeving. Een architect die dat vertaalt naar een fraaie vormgegeven schuur met knipoog naar het verleden. ‘Project Westerhuis’ in Usquert is er één die het stempel geslaagd krijgt.

Je ziet ze steeds vaker, woonhuizen in het landelijk gebied die lijken op een boerenschuur. Op de wierde van Pieter Klaas Westerhuis (49) in Usquert is het omgekeerde aan de hand: een bewaarschuur lijkend op een woonhuis. Eigenlijk moet je zeggen: twee bewaarschuren. Het is één schuur met twee kappen. Daardoor lijkt het alsof er twee schuren tegen elkaar aan zijn gebouwd.

Een knipoog naar het verleden. Op deze plaats stonden tot vorig jaar namelijk inderdaad twee boerenschuren. Ze waren oud en vervallen en de akkerbouwer kon er niet meer mee uit de voeten. De gebinten waren op. Bovendien was het houtwerk zo aanwezig dat je er met de zware machines eigenlijk geen kant op kon. Afbreken en een hele nieuwe neerzetten, besloot Westerhuis.

 

 

Dat viel nog niet mee. De locatie had de bestemming beschermd dorpsgezicht. Westerhuis twijfelde ernstig of nieuwbouw mogelijk zou zijn. Hij besloot zich maar eens aan te melden bij het project Boerderijen in het Waddengebied, een initiatief van LTO Noord, Landschapsbeheer Groningen en Libau, adviesorganisatie voor ruimtelijke kwaliteit. Dit project moet onder andere leiden tot bijzondere nieuwbouwconcepten die zo worden neergezet dat ze het landschap verrijken. Via het Waddenfonds is daarvoor subsidie beschikbaar.

Iets moois neerzetten

Westerhuis kwam via het project in contact met architect Harry Ehrenhard van Rombou. Een paar constructieve gesprekken verder, was het enthousiasme flink gegroeid bij Westerhuis. ‘Ik zag een unieke kans op samen met de architect en Libau iets moois neer te zetten. Het was voor mij een openbaring dat dit mogelijk was‘, blikt hij terug.

Westerhuis stelde wel de nadrukkelijke voorwaarde dat de nieuwe schuur groot, ruim en functioneel moest worden. ‘Geen gepriegel en moeilijk gedraai met machines meer.’ Na het zien van de eerste tekening van architect Harry Ehrenhard van Rombou werd het enthousiasme nog groter. ‘Een nieuw gebouw met het model van de twee oude boerenschuren. Dat zou me nog eens uitstraling geven.’

 

 

De architect: ‘Ik voelde in de gesprekken al snel dat deze boer niet alleen een goed gevoel had bij een wat luxer ontwerp, maar ook dat hij daar financieel iets voor over had. Dan kun je makkelijker samen optrekken.’

In 2011 werd het nieuwe gebouw aangemeld voor het Waddenkustproject. Ook deelde Westerhuis zijn plannen met de gemeente en met omwonenden. Allemaal reageerden ze positief. Sterker nog, er kwam geen enkel bezwaar. ‘En dat zou je wel verwachten in deze streek, met bescherm dorpsgezicht en veel oude monumentale gebouwen. Eigenlijk zag iedereen de voordelen.’

Beperkte onderheiing

Alles leek op streek, op één probleempje na. De wierde heeft een archeologische waarde. Daardoor kon er slecht beperkt worden onderheid. Dat werd uiteindelijk dan ook alleen gedaan onder de productopslagplaatsen, de plaatsen met de meeste druk. Daarnaast werd de vloer op die plaatsen met liefst 40 centimeter dikte zo sterk mogelijk gemaakt.

Voor de rijpaden werd gekozen voor losse betonplaten. Omdat er niet is onderheid, is de kans groot dat de platen na een aantal jaren gaan verzakken. Westerhuis kan ze dan wegnemen en de ondergrond opvullen met zand. Het is de prijs die hij bereid is te betalen voor de archeologische waarde van de wierde.

 

 

Functionele schuur

Pieter Klaas Westerhuis wilde in de eerste plaats een functionele schuur voor zijn uien, zijn graan, zijn stro en zijn machines. Die staat er nu, met drie keer zoveel ruimte als voorheen. Ruim 1.500 vierkante meter (ruim 43 bij ruim 36 meter), geen spanten in het middengedeelte die in de weg staan en zowel voor de uien als het graan 1.000 kuub aan geconditioneerde opslag. Nu kan hij zijn volledige oogst thuis bewaren. Dat betekent dat hij het product kan verkopen wanneer hij wil.

De schuur die er nu staat, lijkt wel een beetje op een boerenschuurachtig woonhuis, maar dan veel groter. Drie enorme kozijnen met glaspanelen zorgen niet alleen voor een huiselijke uitstraling, maar ook voor een zee van licht in de schuur. Hetzelfde geldt voor de glaspanelen ramen op de twee grote roldeuren. Zeker 1/3 van de voorgevel is glas. Op de gevel is verder veel Zweeds hout gezet, zowel verticaal als horizontaal. Daardoor ontstaan met hout omrande vierkantjes, die het geheel warmer maken en een authentieke uitstraling geven.

 

 

De architect koos bewust voor twee kappen om het gebouw zo kleinschalig en laag mogelijk te houden (dakhelling 43 graden). Niet alleen omdat het om een beschermd dorpsgezicht gaat, ook om in balans te blijven met de woning die bij de schuur hoort. Daar wonen de ouders van Westerhuis, wiens hoofdlocatie een paar honderd meter verderop ligt. De zijkanten van het gebouw zijn 12 meter, de krimp in het midden is 6 meter hoog.

De totale bouwkosten vielen ongeveer 30 procent duurder uit dan bij traditioneel bouwen. Van deze meerkosten kreeg Westerhuis iets meer dan de helft terug via het Waddenfonds. ‘Gelukkig hebben we een paar goede akkerbouwjaren achter de rug, anders valt het nog niet mee om dit soort projecten zo uit te voeren. Het duurt gauw twintig jaar voordat ik deze schuur heb terugverdiend’, zegt de boer.

'Je legt de lat wel hoog'

Desalniettemin is hij erg tevreden, niet alleen over de medewerking van zijn aannemer Miedema Bouw en bouwbegeleider Rombou, maar over het eindresultaat. Ter gelegenheid van de nieuwe schuur was er eind mei een open dag. ‘Je legt de lat wel hoog’, was een regelmatig gehoorde opmerking van collega-boeren, die toch wel wat benauwd zijn dat zo bouwen als Westerhuis de nieuwe standaard wordt.

Westerhuis: ‘Ik heb in mijn leven ook lelijke schuren gebouwd, maar ik vind het goed dat er op steeds meer plaatsen mooie boerenschuren komen, met oog voor de landschappelijke inpassing. Dat is ook nodig om als boeren draagvlak in deze maatschappij te houden.’

 







 

Branches

Provincies

Blijf op de hoogte