Lutjebroek - Zorgboerderij en Landwinkel

Van fruitteler naar zorgverlener

De fruitteelt was jarenlang de hoofdtak, terwijl de activiteiten op gebied van zorg, educatie en vermaak erbij waren. Nu zijn de rollen omgedraaid. Op de nieuwe locatie van fruitkwekerij ’t Keetje in Lutjebroek staat de fruitteelt in dienst van de andere activiteiten.

Wekelijks komen er zo’n vijftig mensen naar de zorgboerderij van Jan (53) en Tineke de Boer (51) aan de Kadijkerweg 65a in Lutjebroek. Het gaat dan om mensen met een verstandelijk handicap, dementerenden, mensen met niet-aangeboren hersenletsel of jeugd met ADHD. In de 2 hectare grote boomgaard of in de eveneens 2 hectare grote gras- en kruidentuin kunnen ze naar hartenlust aan de gang: schoffelen, maaien, snoeien, hout kloven, fruit plukken, noem het allemaal maar op.

"Dat soort sociale contacten bevordert het zelfvertrouwen en daarmee hun integratie in de maatschappij"

Ook binnen, in het gloednieuwe bedrijfsgebouw van 25 bij 25 meter, is het een drukte van belang. Er worden door mensen met een zorgvraag appels geschild, appeltaart gemaakt, fruitmanden gemaakt en cadeaus ingepakt voor de boerenlandwinkel. Ook helpen ze klanten in de winkel. ‘Dat soort sociale contacten bevordert het zelfvertrouwen en daarmee hun integratie in de maatschappij’, stelt Tineke. De bezoekers van de winkel komen van heinde en ver en kunnen er terecht voor diverse producten van het land, maar ook voor leuke en lekkere cadeaus en relatiegeschenken. Een boerenlandwinkel die een bijdrage levert aan een maatschappelijk belang: de opvang van mensen met een zorgvraag.

Ze hebben het er maar druk mee, Jan en Tineke de Boer. Want naast de zorgactiviteiten bieden ze diverse soorten kinderfeestjes en educatieve programma’s aan voor alle groepen uit het basisonderwijs. En er staat natuurlijk ook nog 2 hectare fruit. De oogst wordt verkocht in de winkel. Daarnaast mogen mensen zelf voor 1 euro per kilo naar hartenlust zelf fruit plukken in de boomgaard ‘Dat zijn altijd topdagen.’ In de loop der jaren is zo een levendig familiebedrijf met diverse activiteiten ontstaan, waarin Ilse en Evelien, twee van hun vier kinderen, ook regelmatig actief zijn.

Nachtvorstjaren

Het begon allemaal in Westwoud, in 1990. Daar nam Jan de Boer het ouderlijke bedrijf over en werd hij fulltime fruitteler met 9 hectare boomgaard met daarin aan appels Elstar, Cox's en Jonagored en aan peren Conference, Doyennee du Comice en Gieser Wildeman.

‘De eerste twee jaren waren buitengewoon goed’, vertelt Jan. ‘We plukten in figuurlijke zin de vruchten van onze ingegraven beregeningsinstallatie, waardoor we in tegenstelling tot collega’s amper nachtvorstschade hadden. De fruitoogsten in heel Europa waren door de nachtvorst schaars, waardoor we die eerste jaren ook nog eens zeer goede prijzen ontvingen.’

"De huisverkoop van fruit deed het goed"

Daarna kwam de klad in de appelprijzen. De jaren negentig en ook daarna waren voor appeltelers bepaald niet geweldig. ‘Gemiddeld genomen kun je stellen dat de prijzen gemaakt op de veiling niet meer kostendekkend zijn. De peren, die afgezien van een minder jaar wel genoeg opbrachten, hebben het bedrijf draaiende gehouden’, stelt Jan. Ook de huisverkoop van fruit deed het goed. Daarmee startte Tineke in 1996 vanuit een keet die op het erf aan de weg stond. Zo ontstond ook de naam van het bedrijf: fruitkwekerij ’t Keetje.

Zó blij

De huisverkoop groeide uit tot een boerenlandwinkel en in 2005 startten Jan en Tineke in Westwoud met hun zorgboerderij. Hoe dat zo kwam? Een paar jaar eerder was spontaan een deelnemer van Esdégé-Reigersdaal aan komen waaien. Esdégé-Reigersdaal is een organisatie voor dienstverlening aan mensen met een verstandelijke handicap. Deze man verrichtte samen met een begeleider lichte werkzaamheden op het bedrijf van Jan en Tineke. ‘Die man was zó blij’, vertelt Jan. ‘Aangespoord door hun enthousiasme over ons bedrijf en de voldoening die wij hier uit haalden, besloten we dit vaker te doen’, vult Tineke aan.

Tineke's ervaring in de zorg, de jarenlange ervaring van Jan op agrarisch gebied, de nodige ondernemingslust en de mooie locatie in Westwoud zorgden ervoor dat de zorg langzaam uitgroeide tot een tak van betekenis op het bedrijf. ‘Vanaf 2010 ging het echt lopen.’ De fruitteelt werd meer en meer ondergeschikt aan de andere activiteiten.

Wijken voor N23

Al langere tijd was bekend dat het bedrijf vroeg of laat moest wijken voor de N23, de inmiddels in aanleg zijnde nieuwe autoweg tussen Alkmaar en Zwolle. Met hulp van WLTM-makelaar Sjaak Swart is het echtpaar er in geslaagd om een goede deal met de provincie te sluiten en 5 kilometer verderop, in Lutjebroek, door te gaan. Daar stond een voormalig vollegrondsgroentebedrijf met twee woningen, een bedrijfsgebouw en vier hectare grond al tien jaar te koop.

Nadat de overheid hen uitkocht, kochten ze dit bedrijf vorig jaar aan. De benodigde bestemmingsplanwijziging van agrarisch naar zorg verliep voorspoedig. Daarna werden beide woningen stevig opgeknapt. Hun dochter woont nu in het ene huis, Jan en Tineke zelf in het andere.

Zwart-oranje visitekaartje

Boegbeeld en visitekaart van het bedrijf is het opvallende zwart-oranje bedrijfsgebouw: het middelpunt van het erf. In deze grote schuur zit de boerenlandwinkel, een ontvangstruimte met buitenterras, een keuken met kantine en diverse rust- en activiteitenruimtes. De linkerhelft van het gebouw is opgetrokken uit hout, de rechterkant uit zwart damwand. Verder bevat de linkerhelft van de schuur enkele oversteekjes, die het gebouw een speels karakter geven. Het nodigt uit om even naar binnen te wandelen: de oversteekjes maken je nieuwsgierig.

Jan de Boer: ‘Wij vonden die oranjeachtige kleur eerst helemaal niet zo mooi, maar als je de kleur in dit geheel plaatst, wordt de kleur ineens wel erg mooi. Deze combinatie maakt het gebouw tot een opvallende verschijning, zonder dat het te prominent aanwezig is. Onze architect Harry Ehrenhard kwam met deze kleur en de gedeeltelijke keuze voor hout. ‘Om te laten zien dat het er is’, zei hij. Dat is goed gelukt, we zijn erg content met het geheel.’

Huiselijke sfeer

Jan’s broer Jos werkt momenteel hard aan het binnenwerk, dat hij zelf allemaal bedacht en timmerde. Ook binnenin ademt het gebouw met het vele houtwerk en warme kleuren veel sfeer. Dat past allemaal bij de huiselijke sfeer die Jan en Tineke proberen te creëren. Zo worden er dagelijks gezamenlijke koffie- en theepauzes gehouden en lunchen de gasten samen in de kantine.

Het gebouw wordt verwarmd met aardwarmte. Op de planning staan nog zonnepanelen op het dak. ‘Het is met een totaalbedrag van ruim een miljoen euro uiteindelijk best een duur schuurtje geworden’, glimlacht Jan. En dan: ‘Maar hé, dat mag hè. We hebben goed nagedacht wat te doen bij uitkoop en dit is onze keus. Dit is onze werkplek, onze passie, ons leven voor de komende tien of vijftien jaar.'

Van dit project zijn360 graden foto's beschikbaar, klik hieronder om het gebouw van binnen te bekijken met onze virtual reality viewer:

Bekijk hier zorgboerderij Bartimeus in Langbroek

Bekijk hier nog meer mooie rombou projecten







 

"Past het ontwerp en voelt u zich thuis? Dat is mijn doel" Harry Ehrenhard