Suwâld - Familie Cnossen

Het vleeskuikenbedrijf van Auke en Wikje Cnossen is in ruim twintig jaar tijd geleidelijk gegroeid, verduurzaamd en gemoderniseerd. In 1997 verrezen er twee identieke stallen met in totaal 80.000 vleeskuikens. In 1998 en 2010 kwamen daar twee stallen van nog eens elk 40.000 dieren bij. Nu is de vijfde stal klaar, een moderne stal, gebouwd volgens de eisen van de maatlat duurzame veehouderij (MDV). Deze stal biedt ruimte aan 30.000 vleeskuikens. Het totaal aantal vleeskuikens op het bedrijf komt daarmee op 190.000 stuks.

Meer ruimte voor de kuikens

Enthousiast leidt Auke Cnossen me rond over het bedrijf. Langs de vijf stallen, die netjes naast elkaar zijn gesitueerd. Door de loods, waar een knoert van een houtkachel houtsnippers opstookt en zo de stallen en het woonhuis verwarmt. En door de nieuwe stal, waar vanaf midden januari maximaal 18 kuikens per vierkante meter worden gehouden. ‘De drink- en voerlijnen zijn uitgerust met de nieuwste technieksnufjes waardoor we op arbeid kunnen besparen’, vertelt ondernemer Auke Cnossen. Lichtplaten op het dak zorgen voor een zee van licht in de stal. Met jaloezieën kan de hoeveelheid licht worden gestuurd, zodat bijvoorbeeld het vangen van de kuikens niet wordt verstoord door daglicht.

De bouw volgens de MDV-richtlijnen zorgt voor de nodige fiscale voordelen. En dat de vierkante-meter-bezetting in de nieuwe stal vier kuikens lager is dan in de andere stallen, ziet hij als een strategische stap naar de toekomst. ‘We leveren niet aan een speciaal concept, maar ik twijfel er niet aan dat de bezetting ook voor gangbare bedrijven straks naar beneden gaat. Dat kun je zien als een nadeel, maar ook als een kans. Ik denk dat we op een betere voerconversie in deze stal juist weer iets kunnen winnen.’

De vijf stallen plus het woonhuis worden verwarmd door middel van een grote moderne houtkachel, die in een aparte loods staat. Alle vijf stallen worden in 2019 voorzien van zonnepanelen. ‘Met eigen houtkachel en zonnepanelen zijn we straks qua energie ruimschoots zelfvoorzienend.’

Nok- in plaats van lengteventilatie

Elmer Woudstra van Rombou begeleidde Cnossen en zijn vrouw in het vergunningentraject. Om binnen de normen toch maximaal dierruimte te houden, keken ze kritisch naar het stalklimaat. ‘In de bestaande stallen is sprake van een combinatie van lengte- en nokventilatie. Hier hebben we gekozen voor álleen nokventilatie. Dit wordt gecombineerd met een warmtewisselaar in het midden van de stal. Deze combinatie zorgt voor aanzienlijk minder ammoniak-, geur- en fijnstofuitstoot.

Mede daardoor liep het vergunningentraject vrij soepel. De aanvraag voor de omgevingsvergunning werd in mei 2017 ingediend en in januari 2018 verleend. ‘Dat is best vlot, als je bedenkt dat er ook nog een MER-beoordeling nodig was’, zegt Woudstra. Bezwaren vanuit de omgeving kwamen er niet, waardoor er in 2018 kon worden gebouwd. De aannemer was bouwbedrijf Bangma uit Sint Nicolaasga. ‘Een bedrijf dat relatief weinig ervaring heeft met pluimveestallen, maar dat was niet te merken. Ze hebben met vakmensen een prachtige stal gerealiseerd en het beton ligt erin als een spiegelende ijsbaan.’

Deskundige bouwpartij erbij halen

Auke Cnossen is een echte ondernemer. Hij had samen met zijn broer verder kunnen gaan op het ouderlijk melkveebedrijf in Oudwoude, maar koos na een aantal jaren van samenwerking met ouders en broer voor de zelfstandigheid. Dat leidde in 1996 tot de aankoop van de huidige locatie, er werden twee vleeskuikenstallen gebouwd.  In 1998 werd stal drie gebouwd en in 2010 kwam daar een vierde stal bij. In 2010 werd ook de loods met houtkachel gerealiseerd. Nu dus de vijfde. Met in totaal 190.000 vleeskuikens is sprake van een bovengemiddelde bedrijfsomvang. ‘Het voordeel is dat je daarmee interessant blijft voor zowel de grote toeleveranciers als de grote afnemers’, zegt Cnossen. Agrifirm en De Hoop leveren het voer, terwijl 2 Sisters Storteboom BV de kuikens afneemt.

Slechte ervaringen bij de bouw van de derde stal in 1998 – de aannemer ging failliet - bracht Cnossen ertoe om in 2010, toen de vierde stal werd gebouwd, de hulp van Rombou in te schakelen. Zo kwam het dat het bedrijf uit Zwolle het hele traject voor zijn rekening nam: van het maken van een strategisch bouwplan tot alle vergunningen en van aanbesteding tot bouwbegeleiding. Het is Cnossen goed bevallen. ‘Bouwen brengt risico’s en een hoop tijd, uitzoekerij en rompslomp met zich mee. Wij hebben er daarom bewust voor gekozen om dat hele deel uit te besteden aan een deskundige partij. Een partij die de routes kent en de juiste wegen weet om snelheid in het proces te houden. Dat is uitstekend gelukt.’

Bij toeval naar bed-and-breakfast

Rombou werd in 2010 ingeschakeld. Bij de bouw van die vierde stal maakte Cnossen samen met Rombou het plan om de oude bedrijfswoning op termijn te vervangen door een nieuwe woning en op de plaats van de oude bedrijfswoning de vijfde stal te realiseren. Joost Overbeek van Rombou deed het ontwerp en maakte het strategisch plan. Die nieuwe bedrijfswoning, ontworpen door architect Harry Ehrenhard, kwam er in 2015. Daarna startte het traject voor de bouw van de vijfde stal.

Daar zit nog een leuk verhaal aan vast. Aanvankelijk had de familie Cnossen bedacht dat er een etagestal moest komen. Dit plan strandde uiteindelijk op te veel praktische en logistieke minpunten. Het leverde wel een probleempje op: op het bestaande bouwblok een stal met voldoende ruimte ernaast bouwen kon eigenlijk niet, vanwege de toegangsweg naar de loods met houtkachel . Daarom adviseerde Rombou de familie om grond bij te kopen. Dat lukte aanvankelijk niet, maar toen onverwacht een andere buurman te koop kwam, besloten Auke en Wikje Cnossen om een deel van dat land te kopen. Zo konden ze – door middel van het ruilen van hectares met de eigenaar van de grond die ze nodig hadden -  uiteindelijk toch hun bouwblok vergroten.

Omdat buurman’s boerderij bij de koop in zat en ze daar iets mee moesten, ontstond totaal onverwacht een heel nieuw plan. Wikje Cnossen is in de boerderij een bed-and-breakfast begonnen. Ze constateert dat het eerste jaar ‘meer dan prima’ is verlopen. ‘Ik heb behoorlijk wat klandizie. En een bijkomend voordeel is dat ik hier veel mensen krijg die geen idee hebben waar het kippenvlees op hun bord vandaan komt. Dat kun je hier mooi vertellen. Het levert veel enthousiaste reacties op.’

Regeren is vooruitzien

Overbeek: ‘Een extra voordeel van deze transactie is dat er nu voldoende ruimte is om in de toekomst een zesde stal te realiseren. Deze transactie geeft het bedrijf ontwikkelingsmogelijkheden en daarmee blijvend perspectief voor de toekomst. Zo proberen we bij een actueel nieuwbouwplan altijd ook vooruit te kijken en daarin al vast zaken mee te nemen die later van pas komen. Slim vooruit denken geeft tijd en ruimte om zaken gemakkelijker te realiseren. Regeren is vooruitzien.’

 

"Voor een effici├źnte inrichting van gebouw en erf" Elmer Woudstra MSc

Branches

Provincies

Blijf op de hoogte