Balloo - Boerderijschuur in esdorp

Het is een hele uitdaging om een grote en multifunctionele boerderijschuur in een pittoresk esdorpje het vergunningentraject door te krijgen. Laat staan om hem zo onopvallend mogelijk in het landschap te plaatsen. Toch kregen Klaas en Jannie Paasman van De Balloohoeve in Balloo het met hulp van deskundigen voor elkaar.

Onder de rook van Assen ligt Balloo, een pittoresk Drents esdorpje met 150 inwoners. Op loopafstand ligt het beek- en esdorpenlandschap Drentsche Aa. Dit is het op een na grootste nationale park van Nederland, met unieke cultuur- en natuurwaarden. Logisch dus dat de bouw van een best wel groot boerderijgebouw van 60 bij 34 meter en flink wat hoogte midden in Balloo niet meteen met gejuich werd ontvangen.

Het is eind maart en op het erf van Klaas en Jannie Paasman werken timmerlieden en mensen met een hulp of zorgvraag volop aan het gebouw. Op 18 juni moet het gebouw klaar zijn. Dan houdt hun bedrijf, De Balloohoeve, een open dag. In het gebouw komen een manege met kantine, toiletgebouw en werktuigen- en materiaalopslag. De manege wordt de nieuwe loot aan de tak van hun multifunctionele zorgboerderij.

'Bouwen in gebied met kernkwaliteiten vraagt zorgvuldig manoeuvreren’

De boerderij met ruim honderd stuks vleesvee staat midden in het dorp. Hun Charolais begrazen de natuurgebieden in het nationale park. Tien jaar geleden koos het bedrijf voor verbreding. Sindsdien groeide De Balloohoeve uit tot een zorgboerderij met vleeskoeien, een camping, een boerderijwinkel, een theeschenkerij en een ijsmakerij. In de manege, met ertegenover een gebouw voor dagbesteding dat net klaar is, starten Klaas en Jannie twee nieuwe activiteiten. De eerste is dat ze mensen met een hulpvraag dagbesteding met paarden gaan aanbieden. Daarnaast gaan ze in de manege mensen voorbereiden op het werken in een regulier bedrijf. Hun doelgroep in deze zijn vroegtijdige schoolverlaters, die onvoldoende vaardigheden hebben kunnen ontwikkelen om als werknemer aan de slag te gaan. Maar ook volwassenen, die door omstandigheden niet meer kunnen werken.

Roerige jaren

Aan tafel in de sfeervolle boerderijwinkel vertelt Klaas Paasman over het moeizame traject van vergunningverlening tot de uiteindelijke bouw. ‘Vier jaar geleden bedacht ik dit plan. Omdat ik slechte ervaringen had met de bouw van een werktuigenloods besloot ik ditmaal een beroep te doen op de deskundigheid van Rombou. Enerzijds om me door het ongetwijfeld lastige vergunningentraject te loodsen, anderzijds om een gebouw te ontwerpen dat niet storend is voor de omgeving. Samen met Jan Pieter Smit maakte ik een plan en nodigden we de wethouder uit.’

De wethouder onderkende de gevoeligheid van het plan, maar stond niet onwelwillend tegenover de plannen. Een zorgboerderij die streekvlees produceert, mensen met een handicap of een arbeidsachterstand letterlijk en figuurlijk weer in het zadel helpt en ook nog eens dagjesmensen en toeristen naar Balloo lokt, scoort punten met zijn brede maatschappelijke functie. ‘Daar wilde de wethouder niet dwars voor gaan liggen’, zegt Paasman. Wel kwam de gemeente Hunze en Aa’s met aanvullende eisen. De belangrijkste was dat de twee gebouwen anders moesten worden gesitueerd op het erf.

Welstandscommissie obstakel

Rombou maakte een nieuwe tekening en de gemeente gaf toestemming om hiermee aan de slag te gaan. Onder voorwaarden, dat wel. ‘Wij doen mee, maar zodra er maar iemand tegen is, zijn we weg, dan gaat het hele feest niet door.’ Het volgende obstakel was de welstandscommissie. ‘De mensen die daarin zaten waren echt boos, omdat we eerst de wethouder hadden benaderd en toen pas de welstand. Dat was volgens hen de verkeerde volgorde. De commissie ging niet akkoord met het plan. Als het al wat zou worden, moest er worden gebouwd onder architectuur.’

Onopvallend bouwen

Wat volgde was allerlei masseerwerk. Paasman besloot de architect van Rombou, Harry Ehrenhard, erbij te halen om de hal zo onopvallend mogelijk in het landschap te plaatsen. De architect herinnert zich de case nog goed. ‘De opdracht was eigenlijk: hou het zo rustig mogelijk. Het gebouw lag erg gevoelig in de omgeving en mocht eigenlijk niet heel zichtbaar zijn. Daarom heb ik in het ontwerp donkere kleuren gebruikt, veel natuurlijke materialen, veel hout en ruime oversteken, om het hele gebouw kleinschaliger te laten lijken.’

‘De opdracht was: hou het gebouw zo rustig mogelijk’

De welstandscommissie ging na het bekijken van dit ontwerp wel akkoord. Maar ook nu onder voorwaarden: er moest een landschapsarchitect komen om het gebouw nog meer te camoufleren.’

Tactisch steekspel

De willekeur bij de welstandscommissie was blijkbaar groot: toen de landschapsarchitect zijn plannen presenteerde, zat er plotseling iemand voor die het hele plan weer afkeurde. Wat volgde was een tactisch steekspel, met een meesterzet van de landschapsarchitect. Hij maakte een alternatief plan met vijf kleinere gebouwen en een verplaatsing van de camping en legde dat voor aan de welstandscommissie. ‘Ben je gek geworden, dit is zwaar in mijn nadeel, dacht ik nog. Maar het plan was zo onmogelijk dat de commissie alsnog oordeelde dat het oorspronkelijke plan dan maar moest doorgaan, zij het met enige aanpassingen’, zo vertelt Paasman.

Omdat de gemeente eerder had gesteld bij tegenstand meteen af te haken, benaderde Paasman alle buren om zijn bouwplannen uitgebreid uit de doeken te doen. De meesten reageerden positief, maar één buurvrouw had de nodige bedenkingen, te name over het groenplan. Na opnieuw een heel tijdstraject met plan intrekken, plan veranderen, plan intrekken, plan aanpassen en plan masseren was iedereen uiteindelijk akkoord en tevreden. ‘Vier jaar verder, missie geslaagd’, concludeert Paasman, toch wel opgelucht.

Speels tintje

Jan Pieter Smit van Rombou, die het vergunningentraject begeleidde, vertelt dat het gunstig was dat de vergunning kon worden verleend met een zogeheten binnenplanse afwijking. Hij ontdekte dat deze in het bestemmingsplan zat. Dat maakte de weg vrij voor een kortere en minder riskante procedure.

Nu wordt er volop gebouwd aan het bouwwerk dat zo onopvallend mogelijk in het landschap moest worden geplaatst. Om de gebouwen toch een speels tintje te geven, laat de architect de gevels een aantal sprongetjes maken. ‘Dat geeft het gebouw charme, maakt het minder vierkant’, vindt Ehenhard.

Paasman schakelde het aannemersbedrijf van zijn broer in voor de begeleiding en het moeilijkere bouwwerk. Het relatief makkelijker werk wordt zoveel mogelijk gedaan door de mensen met een zorgvraag op de Balloohoeve. ‘Het hoeft niet snel te gaan, dit project is een mooie dagbesteding’, lacht Paasman. Op zaterdag 17 juni is het zover. Open dag. Voor iedereen die het veelbesproken bouwwerk wil bewonderen.

Vanaf het paasweekend is de Balloohoeve geopend voor kampeerders.

 

Lees hier het verhaal van de zorgboerderij in Tilligte

Bekijk hier de fotos van de recreatie boerderij in Wilp

Lees hier het verhaal van zorgboerderij Bartimeus

Website De Balloohoeve

"Niets is mooier dan zo vlot mogelijk uw resultaat bereiken" Jan Pieter Smit